Internet (Üst) Kurulu
 

İnternet Kurulu İnternetin Türkiye'ye gelişinin 10. yıl dönümünde Türkiye İnternetini büyütmek, yeni projeler başlatmak, İnterneti geniş kitlelere tanıtmak, yaymak, toplumun gündemine İnterneti yerleştirmek, ve Türkiye İnternetine ivme verecek etkinliklerin yapılması amacıyla 7-20 Nisan'ı İnternet Haftası olarak ilan etmiştir.

 

 
Hazırlayan : Mehmet Niyazi Tanılır (Ilgaz Kaymakamı)
internet_cagi_yeni_bir_medeniyet.doc (56.832 bytes)
internet_cagi_yeni_bir_medeniyet.pdf (174.340 bytes)
internet_cagi_yeni_bir_medeniyet.txt (16.055 bytes)

İNTERNET ÇAĞI: YENİ BİR MEDENİYETE-SİBERİA'YA DOĞRU MU?

"Son zamanlarda, gelmekte olan İnternet çağına şahit oluyoruz-tüm dünya bilgisayar ağlarının ağı. Şimdi Dünya Çapında Ağ [World Wide Web (www)] revaçta. Bilgisayarlarla haberleşiyoruz, çalışıyoruz, alışveriş yapıyoruz, öğreniyoruz ve eğleniyoruz. Hatta bazılarımız bedensel arzularımızı ve Tanrı'yı, bilgisayarlarımızı bir modem ile siberuzayın -tüm bilgisayarların arasını dolduran etherin- geniş evrenine basit bir şekilde bağlanarak keşfediyoruz. Biz şimdi insan-bilgisayar karşılaşması ve ilişkilerinden doğan yeni bir medeniyetin-Siberia'nın ilk tatlarını alıyoruz." (Z. Sardar ve J. R. Ravetz, Cyberfutures: Culture and Politics on the Information Superhighway, 1996)

Bilgi ve haberleşme teknolojileri hızla gelişmektedir. Bu teknolojilerin en önemli uygulama alanı olan İnternet te buna bağlı olarak süratle uygulama ve etki alanını genişletmektedir. Türkiye İnterneti 10 yaşını doldururken tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de İnternetin kullanımı giderek yaygınlaşmakta ve İnternet günlük hayatımızın bir parçası haline gelmektedir. İnternet, süratle kendi dilini, söylemini, hukukunu ve yaşam modunu oluşturmaktadır. Gelişmiş ülkelerde İnternet'in gelişiminin bireysel ve toplumsal yaşam üzerindeki etkileri hem popüler hem de akademik düzeyde çok kapsamlı bir biçimde tartışılmaktadır. Bu tartışmalar gelişmiş ülkelerdeki düzey ve kapsamda olmamakla beraber ülkemizde de başlamıştır. Ancak gelişmiş ülkelerin aksine bu alanda üretilmiş akademik veya fikri eser sayısı hemen hemen yok denecek düzeydedir.

Bu çalışmada İnternet'in mahiyeti, birey ve toplum yaşamı üzerindeki etkileri konu ile ilgili Batılı akademisyen ve yazarların bakış açıları ile yansıtılmaya çalışılmıştır.. İnternet'in günlük yaşamımızın ayrılmaz ve vazgeçilmez bir parçası olması İnternet üzerindeki politik, düşünsel ve akademik tartışma ve araştırmaları da teşvik edecek ve artıracaktır. Bunun da ileri ki aşamalarda ülkemizde henüz emekleme döneminde olan İnternet hukukunun ve İnternet'le ilgili kurumlaşmanın gelişmesini de beraberinde getireceği umulur. Sardar ve Ravetz'in ifadelerinde olduğu üzere, İnternet gelişmiş ülkelerde bazılarınca yeni bir uygarlık olarak algılanmakta ve selamlanmaktadır. İnternet'in çok kısa sürede bu kadar yaygınlaşması, iş dünyasının, kamu kurumlarının ve bireysel yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesi ve bilgisayar-insan karşılaşmasının yeni bir ilişki biçimine yol açması insanlara heyecan vermekte ve bu gibi algı ve değerlendirmelere yol açmaktadır.

İnternet'in nüvesini oluşturan ARPANET altmışlı yıllarda doğdu. Bu; resmi kurumlar, sözleşmeli yükleniciler ve araştırmacılar arasında haberleşmeyi temin maksadıyla tasarlanmış bir Amerikan askeri şebeke sistemiydi. Soğuk savaş korkusu nedeniyle, bu önemli hükümet şebekesi bir nükleer saldırı riskine karşı göreceli bağışıklık sağlamak amacı ile tek ve merkezi bir denetim mekanizması olmaksızın hayata başladı. Ağ içindeki iletişimi sağlayan TCP/IP haberleşme protokulünün standart olarak kabul edilmesi ile birlikte dünya çapında ağ (www) yaşama geçmiş ve tüm dünya bilgisayar şebekelerini birbirlerine bağlamış oldu.

İnternet sonsuz şekilde büyümeye açık geniş alanlı bir şebeke sistemi olup, haberleşme potansiyeli sağlayan bilgi ve iletişim teknolojisi hatları için kullanılan bir şemsiye terimdir ve çeşitli tezahürleri vardır. Birçok ortak özellikleri olmakla birlikte; her biri elektronik posta, haber grupları ve forumları, tartışma grupları, sohbet odaları, web siteleri, FTP siteleri, sanal gerçeklik v.b. gibi bağlantı, menşe, ve amaç nüansları açısından farklılık arzeder.

İnternet dünya bilgisayarlarını birbirine bağlama aracı olup, tüm dünyadaki bilgisayarların birbirleriyle haberleşmesine imkan veren ortak bir elektronik dil ve kurallar dizisi sağlar. O sadece yeni bir küresel haberleşme aracı değil, ayrıca yeni bir küresel bilgi kaynağıdır. Mesafenin bu siberuzayda önemi yoktur. F. Cairncross (The Death of Distance, 1997) bu durumu "mesafenin ölümü" olarak tanımlar ve İnternet'in bir ruhsat veya izin gerektirmeksizin serbestçe herkes tarafından kullanılabilecek bir kamusal alan olduğunu ifade eder. O merkezi bir komutaya sahip değildir. Onun trafiği telekomünikasyon firmalarından kiralanan telefon hatları üzerinde işler ve bu firmaların bundan dolayı sorumluluğu yoktur. İnternet hiç kimsenin malı değildir. O sahipsiz bir alandır. Hiç kimse İnternet'in maliki değildir, hiç kimse O'nu yönetmez, koruyucu veya düzenleyici olarak davranmaz. Herhangi bir kimse tarafından İnternet üzerinden bir çağrı gönderilebilir veya bir alan ve bir bilgi dosyası yaratılabilir ve öbür kullanıcıların girişine açık olarak bir bilgisayar üzerinde tutulur.

İnternet'in sınırları yoktur, etkisi ulusal sınırları aşar ve O herhangi bir ulusal devletin egemenliği altında değildir. İnternet jeopolitik, ekonomik ve sosyal sınırları baypas yeteneğine sahip olup bu özelliği nedeniyle son on yılda potansiyel olarak geleneksel siyaset, sosyal düzen ve kurallardan azade yeni bir kamusal alana doğru gelişme göstermiştir. O, haberleşmede, geniş bir hükümranlık alanında hemen hemen hiç sınırlama olmaksızın, potansiyel olarak sınırsız sayıda insana ulaşabilen önemli bir atılım yaratmıştır.

İnternet sayesinde bilgi ve yeni fikirler dünyanın en ücra köşelerine eskisinden daha süratli bir şekilde ulaşabilir. F. Cairncross'a göre, fakir ve gelişmekte olan ülkeler gelişmiş ülkelerin uzun zamandan beri istifade ettikleri bilgilere şimdi ulaşma fırsatına sahip olabilmekteler. Küresel ticaret büyüdükçe, ülkeler ekonomik olarak birbirlerine daha bağımlı olacaklar ve insanlar daha serbest haberleşecek ve dünyanın başka bölgelerindeki fikir ve idealleri daha fazla öğreneceklerdir. Bu gelişme hoşgörü ve anlayışı artırabilir ve eninde sonunda dünya barışını geliştirebilir.

Diğer taraftan, İnternet zenginle fakir, sahip olanla olmayan arasında yeni bir bölünmenin sebebi olabilir. Bu bölünme ülkeler arasında olduğu gibi ülkelerin kendi içinde de görülebilir. Bu aynı zamanda gelişmiş ve geri kalmış olan dünya ülkeleri arasındaki uçurumu da keskinleştirebilir ve toplumların içinde yeni bir sosyal dışlama yolu da olabilir.

D. B. Whittle, Cyberspace: The Human Dimension (1997) isimli çalışmasında İnternet'in dünyanın şimdiye kadar şahit olduğu en önemli ilerlemelerden birini temsil ettiğini iddia etmektedir. Çünkü, o insanoğluna emsalsiz miktarda bilgi ve veriye ulaşma ve onları emsalsiz bir hızda yayma aracı sağlar. O, medeniyetin ilerlemesinde çok önemli bir rol oynayan dilin gelişimi, matbaanın icadı, kütüphanelerin kurulması ve kitle iletişim araçlarının zuhuru gibi patlayıcı bir etki ve potansiyele sahiptir.

Ancak bu konuda farklı düşünen ve olumsuz görüş serdeden yazarlar da vardır: "...siberuzay hat giriş fiyatı ve donatım maliyeti tarafından sınırlanan ve sınırlı sayıda katılımcıya açık bir elektronik iletişim sisteminin mübalağa edilmiş halidir. Bu yeni aracın müdafilerinin mübalağalı iddialarından biride onun ulusal ve kültürel sınırları aşan, sansür edilemiyen biricik açık ve serbest araç olduğudur. Hükümetin meşru denetim endişesi bu aracın açık giriş niteliğine vurgu yapmaktadır. Ancak giriş biriciklik veya önemle eşit değildir. Web sayfalarının içerdiği malzemenin çoğu dikkate değmez. En iyi malzeme, web sayfasının içeriğine aşina olan bilgili izleyiciye fayda sağlar. En kötüsü de gençlere hitap eden magazinlerin düşük kalitesine sahiptir veya basit olarak şehvete hitap eder. İddia ediyorum ki web olmasaydı bilgi için araştırmalarımız kayda değer bir ölçüde etkilenmez veya yaratıcılığımız azalmayacaktı." (J. Ravetz, The Internet, Virtual Reality and Real Reality, 1998).

D. Wall, İnternet'in sosyal, ekonomik ve politik açıdan birbirleriyle ilişki kurmaları ve etkileşimleri açısından bireyler için daha çok fırsat yarattığını savunur. Tarihte ilk defadır ki bireyler kendi yaşam tarzları ve ilgi alanlarına göre serbest bir şekilde sosyal ilişkiler geliştirebilirler. "Bireyler şimdi iki boyut yerine üç boyut içinde çalışabilirler, yani örneğin, büro siyaseti olmaksızın büro işi yapmak ve yeteneklerin fiziki olarak konuşlandırılması yerine maksimize edildiği yerlerde çalışmak mümkündür" (Cybercrimes: New Wine, No Bottles?, 1999)

D. Bell (Communication Technology: For Better or Worse?,1989)'e göre, bu serbest şartlar altında fertler kendi haberleşme modlarını yaratabilir ve kendi yeni toplumlarına sahip olabilirler. İnsanlara hitap eden kanal sayısı arttıkça, insanlar büyük bir kültürel ifade çeşitliliğine ve farklı yaşam tarzlarının artışına tanık olacaklardır. Diğer taraftan F. Cairncross'a göre İnternet'in dil ve kültürü çarpıcı biçimde Amerikandır ve Amerikan kültürünü yayma aracıdır: "Onun, hükümet kontrolüne karşı tutkulu direnç, eşitlikçilik ve bireyciliğin teknokratik tuhaf karışımının bütünü yabancıların çoğuna özbe öz Amerikan görünmektedir. O Amerikan fikir ve davranış biçimlerinin dünyanın diğer bölgelerine ihracının güçlü bir aracıdır." (The Death of Distance, 1997)

D. Lyon (The Electronic Eye: The Rise of Surveillance Society, 1994) ise, bilgisayarın modern dünyadaki artan etkisinin birileri tarafından gelecek için büyük bir vaat, bazılarınca da aşırı bir tehdit unsuru olarak görüldüğünü ifade eder. İster bir telefon konuşması yapma, isterse sosyal yardım talep etme, işyerine girme veya bir kredi kartı kullanma olsun bugün birçok günlük aktivite gün be gün kaydedilip izlenmektedir. Bilgisayarlaşmak devlet ve piyasa dahil tüm organizasyon biçimlerinin gizli izleme kapasitesini çok büyük ölçüde genişletmiştir. Elektronik bilgi sistemlerinin sosyal düzen üzerindeki etkisi bugün devasa boyutlardadır. Gizlice izlemek çağdaş toplumların bir ana olgusudur. Fakat bilgi teknolojisinin rolüne dair ne iyimser ne de kötümser bakış açısı yeterince nettir. Gerçek durum çok daha karmaşık ve ayrıntılıdır.

Bilgi güçtür. Bilgiyi kontrol edenler insanları da kontrol ederler. Yeni bir bilgi kaynağı ve açık giriş ortamı olarak İnternet'in güç (iktidar) ilişkilerinin karakterini değiştirdiği iddia edilebilir. Zenginler ve güçlüler daima bilgiyi kontrol altında tutmuşlardır, ancak İnternet bunu değiştirmiştir ve birçok kişiyi çokça heyecanlandıran da bu durumdur. (P. George, McSpotlight: Freedom of Speech and the Internet, 1999) İnsanoğlunun tarihinde ilk defa bir ortama eşit şartlar altında girmek ve yarışabilmek ve her hangi bir din, ırk, cinsiyet, sınıf kısıtlaması olmaksızın kendini ifade etmek fırsatı hasıl olmuştur.

F. Cairncross, bilgi teknolojisinin politikacılar ve yönetilenler arasındaki ilişkiyi değiştireceğini savunmuştur. Serbest haberleşme hükümet ve onun vatandaşları arasındaki iktidar dengesini bir çok yeni tarzda değiştirecektir. Vatandaşlar daha iyi bilgilendirilebilir, görüşlerini daha iyi anlatabilirler. Etkili bir politik katılım için iyi bilgi esastır ve İnternet bilgiyi eskisinden daha rahat ulaşılabilir hale getirmektedir. O, aynı zamanda insanların daha geniş bir bilgi yelpazesine ulaşmasını sağlar ve bu, özellikle ulusal medyanın hükümet tarafından kontrol edildiği veya ön yargılı davrandığı baskıcı ülkeler için önemlidir. Bilgi şimdiye kadar olduğundan daha ucuza elde edilebilir. Kamusal olarak temin edilebilir bilgiye ulaşmak artık seçkinlerin bir imtiyazı değildir. Sıradan vatandaşlar hayatlarını etkileyen gerçekleri daha kolay keşfedebilirler. Bu sürecin bir sonucu olarak, bürokrasi kültürü değişebilir. Politikacılar daha esnek olabilir ve bilgiyi toplumla daha geniş biçimde paylaşabilir. Vatandaşların bilgiye rahat ulaşmaları hükümetleri daha duyarlı, açık ve dürüst yapabilir. Böylece insanların bir tartışmanın diğer tarafını da dinlemeleri fırsatı olacağı için, hükümetlerin propagandaları daha az inandırıcı olacaktır. İnternet'in insanlara sunduğu, pahalı olmayan bir yolla alternatif haber kaynaklarına ulaşma ve global bilgi kaynaklarına giriş olanağı fanatiklik, dini ve ulusal ön yargılar ve savaş çığırtkanlığının güçlü bir panzehiri olabilir. Özellikle yerleşik demokrasilerde insanlar politikacılara ve hükümete kendi görüşlerini daha doğrudan yansıtabilecekleri için halkın temsilcileri ve yöneticiler kamuoyu yoklamalarına karşı daha duyarlı ve sorumlu olabilirler. Baskıcı rejimler altında yaşayan insanlar dünyanın öbür parçaları ile daha rahat ilişki kurma fırsatını bulabilirler.

Cairncross'tan farklı olarak S. Davies (Big Brother: Britain's Web of Surveillance and the New Technological Order, 1996) "yeni teknolojik düzen"i bireysel özgürlükler için gerçek bir tehlike olarak görür ve hükümetlerle şirketlerin sessizce bir gizli izleme ağı kurduklarını iddia eder. Polis sistemi ve video kameralara ilaveten bilgisayara dayalı bir dizi gizli izleme aygıtı vasıtası ile kitleleri gizlice izleme ağı büyümektedir. Gizli izleme sistemi kârı azamileştirmek, verimliliği artırmak, ulusal güvenliği güçlendirmek ve kolluk kuvvetlerine hizmet etmek üzere tasarlanmışlardır. Ancak bu ağ hayatımızın birçok yönünü etkilemektedir. Haklar ve özgürlükler gün be gün azaltılmakta, ancak insanların çoğu bu tehlikenin farkında değil. Harcamalarımız, hayat tarzımız ve tercihlerimiz, mekansal hareketlerimiz bilgi bankalarına yüklenmektedir. Bilginin hükümet ve iş dünyası tarafından paylaşılması amacı ile tüm bilgisayarlar birbirine bağlanırken bireysel özgürlüklerimize meydan okuyan tehlike ve riskler artmaktadır. Tehlike gerçektir ve sınır tanımamaktadır. Birkaç yıl içinde hepimiz yeni teknolojik düzenin bahtsız özneleri konumuna indirgenebiliriz. Aldatıcı meşrulaştırma faaliyeti karşı koymamızı zorlaştırmaktadır. Gizli izlemenin genişlemesi er geç buna izin veren iktidar seçkinlerine güvensizlik doğuracak ve vatandaşları devletten uzaklaştıracaktır. Açıktır ki böyle bir gelişme kaçınılmaz olarak vatandaşların güvenine dayanan demokratik devletlerin altını oyacaktır.

Diğer taraftan, neredeyse sonsuz fırsatlar sunan ve duvarları ve fiziki boyutları olmayan bir ortam olarak İnternet iş dünyasının iştahını kabartmakta ve artan bir şekilde rekabet ve güç mücadelesine sahne olmaktadır. İş dünyasının yanısıra, İnternet siyasi aktörlerin giriş ve denetimi için yeni bir alan ve iktidar oyunu oynamaları için yeni bir fırsattır. D. B. Whittle'ın dediği gibi "iş adamları ve fırsatçılar her jenerasyonda bir kısmet olabilecek bu fırsatı siberuzayda elde edilebilecek güç ve kâr için sömürmek amacıyla, rekabet avantajı elde etmenin telaşı içindeler" (Cyberspace: The Human Dimension, 1997). Bu da sanal alemdeki iktidar mücadelesini kızıştıracağından "zuhur etmekte olan bilgi sermayesinin siyasi iktisadı yeni çıkarların yaratılmasına...sebep olacaktır" (D. Wall, Cybercrimes: New Wine, No Bottles?, 1999).

Bu yeni uygarlığın-Siberia'nın ilk tatları yukarıda serdedildiği gibi çok büyük bir çeşitlilik arzetmektedir. Toplumsal hayata ait bir fenomen olarak İnternet insanlararası ilişkilerin doğasından, yani güç ilişkilerinden ve bu ilişkilerin olumlu ve olumsuz etkileri, yansımaları ve sonuçlarından azade olamaz ve ayrı düşünülemez. Her teknolojik yenilik gibi İnternet'in de bundan sonraki gelişimi de bu güç ilişkilerinin alacağı biçimle sıkı sıkıya alakalıdır. Ancak unutulmaması gereken gerçek, küreselleşmenin en güçlü araçlarından biri olan bu yeni bilgi ve iletişim ortamının dışında kalmak, yeni küresel düzende hiçbir toplum için tasavvur edilmeyecek bir durumdur. Şimdiden toplumsal ve bireysel ilişkilerin mahiyetine yeni bir boyut ekleyen bu ortam ve aracın, güç/iktidar ilişkilerinin ölçü tanımaz tutkularına feda edilmeksizin ve temel insani ve ahlaki kaygıları dışlamaksızın en iyi bir biçimde kullanımı tüm toplum ve bireyler açısından olumlu sonuçlar doğuracaktır.

İnternet Haftası Basın Toplantısı

04.04.2003

Doğum Günü Etkinlikleri Açılış Konuşması
M.Akgül

12.04.2003


İNTERNET ÇAĞI: YENİ BİR MEDENİYETE-SİBERİA'YA DOĞRU MU? (Mehmet Niyazi Tanılır / Ilgaz Kaymakamı)

16.04.2003


Çanakkale Ýl Telekom Müdürlüðü Ýnternet Haftasý Etkinlikleri

15.04.2003

Türkiye'de Ýnternet'in Onuncu Yýlýnda Ýnternet ve Türkçe

07.04.2003

Ilgaz Kaymakamlýgý Ýnternet HaftasI Etkinlik ProgramI

07.04.2003

Niðde Valiliðimce Ýnternet Haftasý Etkinlikleri

07.04.2003

Bingöl'de Okullara Ücretsiz Ýnternet Eðitimi

07.04.2003

Hatay'dan Duyuru

05.04.2003

Sivas'ta Ýnternet Haftasý Buyunca Ücretsiz Ýnternet cafe

05.04.2003

MEB Ýnternet Haftasý Etkinlikleri

05.04.2003

Dicle Üniversitesi Ýnternet ve Toplum Sempozyumu Yapýyor

04.04.2003

Yalova Ýnternet Haftasý Etkinlikleri

01.04.2003

 
Tümü




Dikkat!

Etkinlikler listesinde herhangi bir hata ya da eksiklik varsa bilgi@internethaftasi.org.tr adresine bu durumu e-posta ile bildirin.

Etkinlik katılımcıları etkinliklerde kullandıkları sunu, dokuman vb. materyali bilgi@internethaftasi.org.tr adresine gönderirlerse bu tür etkinliklerde daha sonra da kullanılmak üzere bir arşiv oluşturulacak ve ziyaretçilerle paylaşılacaktır.

Destekleyenler bölümünde bir hata ya da eksiklik ile karşılaşırsanız bu durumuda bilgi@internethaftasi.org.tr adresine eposta göndererek bize bildiriniz.


Desteğiniz, önerileriniz ve eleştirileriniz için teşekkür ederiz.

 
  • e-Türkiye Ýçin Nasýl Bir Kurumsal Yapýlanma?

  •  

    26.04.2004 13:09:00

     
  • e-Türkiye'nin Hayata Geçme Sürecinde Sivil Toplumun Rolu Ne Olmalýdýr? Nasýl Bir Mekanizma Gerekir?

  •  

    21.04.2004 19:02:49

     
  • Ýnternet Haftasý Yararlýmý? Yararlý Olmasý Ýçin Neler Yapýlmalý?

  •  

    08.04.2004 16:19:17

     
  • e-Türkiye Ýçin Nasýl Bir Eylem Planý Gerekir? Oncelikler ne olmalýdýr?

  •  

    10.11.2003 10:57:51

    bilgi@internethaftasi.org.tr

    Tasarım: